Hệ nhị phân, bát phân, thập phân và thập lục phân: đổi hệ cơ số và tính toán (BASE-N) trong Scientific calculator plus 991 cho Android

Bấm MODE rồi chọn Hệ cơ số (BASE-N), sau đó bấm DEC, HEX, BIN hoặc OCT để chọn hệ cơ số cho các số bạn nhập. Bấm sau khi đã có kết quả, chính các phím ấy đổi kết quả sang hệ tương ứng: 15 × 37 cho 555 trong hệ thập phân, rồi HEX, BIN và OCT đổi nó thành 22B, 1000101011 và 1053. Hệ nào cũng tính toán được: trong hệ nhị phân 11 + 1 bằng 100, trong hệ thập lục phân 1F + 1 bằng 20. Các số đều là số có dấu, nên có thể âm, và dài 32 bit, trừ khi bạn chọn 8, 16 hoặc 64 bit bằng SHIFT 1, SHIFT 2 hoặc SHIFT 4.

Chế độ: MODE, rồi Hệ cơ số (BASE-N)
Hệ cơ số: DEC, HEX, BIN, OCT; ban đầu là thập phân
Kích thước bit: SHIFT 1 đến SHIFT 4: 8, 16, 32 hoặc 64 bit; mặc định 32
Chữ số thập lục phân: A đến F, mỗi chữ số một phím riêng

Chế độ BASE-N biến bàn phím thành một máy tính dành cho lập trình viên. Bốn phím chọn hệ cơ số, một hàng sáu phím nhập các chữ số thập lục phân từ A đến F, và các phép toán logic thay chỗ phần lớn các hàm khoa học; lũy thừa, căn, mod, ƯCLN (GCD) và BCNN (LCM) vẫn còn trên bàn phím. Trang này nói về các hệ cơ số và cách đổi từ hệ này sang hệ khác; các phép toán logic có trang riêng.

Chế độ BASE-N

Bấm MODE rồi chọn Hệ cơ số. Chế độ này bắt đầu ở hệ thập phân.

Bốn phím chọn hệ cơ số:

Phím	Hệ cơ số
`DEC`	Thập phân, hệ có sẵn khi vào chế độ này
`HEX`	Thập lục phân, các chữ số A đến F có phím riêng
`BIN`	Nhị phân
`OCT`	Bát phân

Dòng phía trên dòng nhập ghi hệ cơ số và kích thước bit, chẳng hạn BINARY 32 bits signed.

Tính toán trong một hệ cơ số

Chọn hệ cơ số, nhập các số theo hệ đó, rồi bấm =. Kết quả hiện ra trong cùng hệ ấy.

11 + 1, trong hệ nhị phân

vào 11+1

ra 100

Trong hệ thập lục phân, các chữ số từ A đến F có phím riêng, ở hàng ngay dưới DEC, HEX, BIN và OCT: muốn nhập 1F, bấm 1 rồi F.

1F + 1, trong hệ thập lục phân

vào 1F+1

ra 20

1F + 1 trong hệ thập lục phân trên điện thoại, kết quả là 20.

7 + 1, trong hệ bát phân

vào 7+1

ra 10

Đổi kết quả sang hệ khác

Sau khi có kết quả, bấm DEC, HEX, BIN hoặc OCT để đổi kết quả sang hệ đó. Phép tính phía trên kết quả cũng được đổi theo, và dòng phía trên dòng nhập ghi tên hệ mới.

15 × 37, trong hệ thập phân

vào 15×37

ra 555

Bấm	Kết quả trở thành
`HEX`	22B
`BIN`	1000101011
`OCT`	1053

15 × 37, rồi bấm BIN: phép tính thành 1111 × 100101 và kết quả thành 1000101011.

Kích thước bit

Các giá trị đều có dấu, nên có thể âm, và được lưu trong một số bit cố định. Bấm SHIFT rồi một phím số để chọn số bit:

Phím	Số bit
`SHIFT 1 8bit`	8
`SHIFT 2 16bit`	16
`SHIFT 3 32bit`	32, mặc định
`SHIFT 4 64bit`	64

Chẳng hạn, bấm BIN, đặt 8 bit bằng SHIFT 1 8bit, rồi bấm NOT, 0 và =; màn hình viết NOT thành ~. NOT đổi thành 1 mọi bit đang là 0 trong số 0, nên cả tám bit đều là 1, và một giá trị 8 bit có dấu như thế là −1 trong hệ thập phân:

NOT 0, trong hệ nhị phân, ở 8 bit

vào ~0

ra 11111111

Số không nguyên

Một số không nguyên, như 12.52, được lưu theo dấu phẩy cố định: phần nguyên, dấu chấm, rồi các bit của phần lẻ. Các chương trình lưu những số như thế theo dấu phẩy động (IEEE 754), nên các bit ở đây không phải là các bit mà một chương trình sẽ lưu. 12.52 trong hệ thập phân là 1100.1000 0101 0001 1110… trong hệ nhị phân.

Tra nhanh

Phím	Tác dụng
`MODE`, Hệ cơ số	Tính toán trong hệ nhị phân, bát phân, thập phân và thập lục phân
`DEC`, `HEX`, `BIN`, `OCT`	Chọn hệ cơ số; sau một kết quả, đổi kết quả sang hệ đó
`SHIFT 1 8bit` đến `SHIFT 4 64bit`	Kích thước bit: 8, 16, 32 hoặc 64
`AND`, `OR`, `XOR`, `NOT`	Các phép toán logic

Câu hỏi

Đổi số thập phân sang nhị phân hay thập lục phân bằng máy tính thế nào?

Trong chế độ BASE-N, bấm DEC, nhập số rồi bấm =. Sau đó bấm BIN, HEX hoặc OCT: kết quả trên màn hình được đổi sang hệ đó, phép tính phía trên nó cũng vậy. 555 thành 22B trong hệ thập lục phân, 1000101011 trong hệ nhị phân và 1053 trong hệ bát phân.

Nhập các chữ số thập lục phân từ A đến F thế nào?

Bấm HEX để máy hiểu các số bạn nhập là số thập lục phân. Trong chế độ BASE-N, A đến F có phím riêng, ở hàng ngay dưới DEC, HEX, BIN và OCT, nên muốn nhập 1F thì bấm 1 rồi F; 1F + 1 cho kết quả 20.

Kích thước bit thay đổi điều gì?

Kích thước bit là số bit của một giá trị có dấu, 8, 16, 32 hoặc 64, chọn bằng SHIFT 1 đến SHIFT 4; dòng phía trên dòng nhập ghi rõ số bit đang dùng, chẳng hạn BINARY 8 bits signed. Kích thước bit cũng quyết định cách viết một số âm: ở 8 bit, NOT 0, tức −1 trong hệ thập phân, được viết là 11111111.

Chế độ BASE-N có tính được với số không nguyên không?

Có, theo dấu phẩy cố định: 12.52 trong hệ thập phân là 1100.1000 0101 0001 1110… trong hệ nhị phân, các bit của phần lẻ nằm sau dấu chấm. Đó không phải dạng dấu phẩy động (IEEE 754) mà các chương trình dùng để lưu số, nên dãy bit sẽ không khớp với những gì một chương trình cho thấy trong bộ nhớ.

Trang liên quan

Phép toán logic AND, OR, XOR và NOT trên từng bit, dịch bit, quay bit, và phép so sánh True/False
Số, số học và số phức chế độ nào, trang nào, các phím, và cách máy lưu giữ các số
Phép chia có dư, mod, làm tròn xuống, làm tròn lên và giá trị tuyệt đối mod và ÷R, làm tròn xuống, làm tròn lên và giá trị tuyệt đối

Viết từ sách hướng dẫn trong app và từ chính app, phiên bản 7.6.0; mọi con số đều có trong sách hướng dẫn hoặc có ảnh chụp app làm bằng chứng. Rà lại lần cuối ngày 29 tháng 9, 2026.

Báo lỗi và góp ý tính năng xin gửi về kimcuc@samatica.com — có người đọc từng thư.